Hafta Hafta Gebelik | 2. Ay

Halk arasında hamilelik aylarla ifade edilirken, doktorlar hamilelik süreci değerlendirirken ve anne karnındaki bebeğin gelişmesini izlerken haftayı esas alırlar. Gebelik haftaları görülen son adetin ilk gününden başlayacak şekilde hesaplanır. Aslında gebeliğin başlangıcı olan döllenme, son adet tarihinden yaklaşık 14 gün sonra olmaktadır. Bu nedenle gebeliğinizin ilk iki haftası aslında henüz hamile olmadığınız bir dönemdir. Ancak zamanlamanın doğru yapılabilmesi ve standardizasyon sağlanabilmesi bakımından pratikte, son adet tarihi, gebeliğin başladığı tarih olarak kabul edilir. Bu hesaplamaya göre toplam gebelik süresi yaklaşık 280 gün, yani 40 haftadır.

Hamile kaldığınız tarihi net olarak hatırlamayabilirsiniz (hatırlasanız da gebelik birkaç gün sonra oluşmuş olabilir), ancak son adet tarihinizin ilk gününü daha kolay hatırlarsınız. Bu nedenle doktorlar sizin gebeliğinizi takip ederken hesaplarımızı sizin son adet tarihinizin ilk gününe göre yaparlar.

Tıbbi gebelik haftası hesabı yumurtlamanın adet döngüsünün 14. gününde olduğunu var sayar. Bazı kadınlarda yumurtlama daha erken (erken yumurtlama) veya daha geç (geç yumurtlama) olabilir. Bu tür durumlarda daha ileri gebelik haftalarında ultrasonografi ölçülerine göre bir Son Adet Tarihi (SAT) oluşturularak takibin bu tarihe göre yapılması gerekebilir.

Her ne kadar günümüzde gebelik haftalar kullanılarak ele alınsa da 9 aylık bu dönemi trimester adı verilen üç eşit dönemde inceleme alışkanlığı devam etmektedir. Latince “üç ay” anlamına gelen trimester kelimesi hamileliğin genel gelişimini değerlendirmede oldukça faydalıdır ve genellikle birinci trimester (ilk üç aylık dönem) bebeğin organ gelişiminin başladığı ve tamamlandığı ve anne adayında hamileliğe uyumun gerçekleştiği, ikinci trimester (ikinci üç aylık dönem) bebeğin hızla gelişimini sürdürdüğü, üçüncü trimester (son üç aylık dönem) ise doğuma hazırlığın başladığı ve tamamlandığı dönem olarak tarif edilir.

Aşağıda gebelik gelişim haftalarına göre verdiğimiz gelişmeler her gebelikte sabit olmayıp, birçok kaynakta değişkenlik göstermektedir. Bazı konularda tıbbi bir fikir birliği de yoktur. Bunları sadece genel bir bilgilendirme olarak görmeniz doğru olacaktır. Özellikle bebeklerin kilo ve boyları anne-baba yapısına, çevresel faktörlere bağlı olduğundan kendi gelişmelerinizi karşılaştırıp uyumsuzluk olduğunda endişelenmeyiniz. Sorunlarınızı kendiniz araştırarak çözmeye çalışmaktansa doktorunuza danışmanız çok daha uygun olacaktır. Gebeliğinizin keyfini çıkarmaya çalışın.

5. GEBELİK HAFTASI

Bu hafta adetiniz gecikti ve bu gecikmenin bir gebeliğe bağlı olduğundan şüphelenmeye başladınız. Gebelik kesesinde gelişmekte olan bebeğiniz henüz görüntülenecek kadar büyümemiştir. Bu haftada karından bakılan ultrasonografide gebeliğe ait yapıların görüntülenmesi zordur. Vajinal ultrasonografi ile gebelik kesesi genellikle görülebilir.Bebeğiniz bu dönemde 0.2 – 0.4 milimetre uzunluğunda oval bir disk şeklinde ve organlar oluşmaya başlıyor. Bebekte hücreler üç ana bölüme ayrılarak organları oluştururlar. Ektoderm adı verilen yapı beyin-omurilik, duyu organları ve sinir sisteminin tüm parçalarını, cilt, saç, tırnak, dişler, dış dünyaya açık tüm boşluklar (ağız içi, sinüsler, gözün kornea tabakası gibi) ve ter, meme ve gözyaşı salgı bezleri gibi dış dünyaya salgı yapan salgı bezlerini oluşturur.

Endoderm adı verilen yapı sindirim sistemi ve aksesuarlarını (karaciğer, pankreas, safra kesesi), solunum sistemi, idrar torbası ve tiroid bezini oluşturur.

Mezoderm adı verilen yapı ise kaslar, kemikler, lenf sistemi, dalak, kalp ve dolaşım sistemi, böbrekler ve üreme organlarını oluşturacaktır. Kalp embriyoda ilk gelişen organlardan biri olarak bu haftanın ortasında atmaya başlayacak.

6. GEBELİK HAFTASI

Gebelikte östrojen ve progesteron hormonlarının salgısında önemli değişiklikler meydana gelir ve hormonların günlük salgılanma miktarı ve hatta gün içindeki salgılanma hızı değişir. Bu değişikliklerin amacı sizi bedenen ve ruhen gebelik ve doğuma hazırlamaktır. Duygusal dalgalanmalar yaşıyorsanız bunun nedeninin hormonlardaki değişimler olduğunu bilmelisiniz. Gebelikte salgılanan hormonların seviyesi arttıkça başta sabah olmak üzere gün boyu bulantı şikayetleriniz daha belirgin hale gelebilir.

Bulantılar gebelik hormonlarının iş başında olduğunun ve gebeliğin normal seyrettiğinin en önemli belirtilerinden biri olmakla beraber sağlıklı bebekleri olan ve hiç bulantı yaşamamış çok sayıda anne vardır. Hamileliğinizin bu döneminde bulantı dışında sık idrara çıkma, yorgunluk, uykuya eğilim, baş ağrıları gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Baş dönmesi de bu dönemin tipik belirtilerindendir. Gebeliğin erken dönemlerinden itibaren salgılanan hormonların etkisiyle meme uçlarınızda koyulaşma ve memelerinizde dolgunluk ve büyüme, beraberinde ağrı ortaya çıkabilir. Sık sık acıkma da yine artan hormonların etkisine bağlı olarak ortaya çıkan diğer belirtilerdir. Rahiminiz büyümeye ve idrar torbanıza baskı yapmaya başladığından idrar torbanızın az miktarda dolması bile idrar yapma ihtiyacının uyanmasına neden olabilir. Bu yüzden daha bu gebelik haftasında bile sık idrara çıkma şikayetleriniz başlayabilir. Bu gebelik haftasından itibaren düşük belirtilerine karşı duyarlı olmalısınız. Kanama ve ağrı düşük tehdidinin en önemli belirtileridir. Her kanama ve ağrı düşük olacağı anlamına gelmemekle beraber gebelikte kanama miktarı ne olursa olsun mutlaka doktor muayenesi gerektiren bir durumdur. Bu haftanın başında sizden bebeğinize oksijen ve besin maddelerini götürecek, bebeğinizden aldığı karbondioksit ve artık maddelerini size geri getirecek dolaşım sistemi olan plasenta işlev göstermeye başlayacaktır. Bebeğiniz bu haftalarda arka kısmı ön kısmına göre daha hızlı geliştiğinden, adeta ters bir C şeklini almış durumdadır.

7. GEBELİK HAFTASI

Bu gebelik haftasının sonunda 10-12 milimetre boyunda olan bebeğinizin gelişmesi hızlanmaya başlar. Göbek kordonu, gözler, göz kapakları, kulaklar, ağız, burun kökü ve burun delikleri, taslaklar halinde ortaya çıkmaya başlar. Kalp, tüm gelişmekte olan organlara kan pompalamaya devam eder. Bebeğinizin kol ve bacakları, dizler, dirsekler, el ve ayak parmakları ve bu parmaklarda tırnakların minik taslakları ortaya çıkmış durumda. Dudaklar bu haftanın sonundan itibaren gelişmeye başlayacak. Bebeğiniz gebeliğin en erken dönemlerinden itibaren amnios kesesi adı verilen bir sıvı içinde korunma altındadır. Vücut sıcaklığında olan bu sıvı onu hem darbeler, ısı değişiklikleri gibi zararlı olabilecek etkenlerden korur, hem de bedeninin rahim iç duvarlarına değmeden serbest bir şekilde gelişebilmesi için ona en uygun ortamı sağlar.

8. GEBELİK HAFTASI

Bebeğinizin boyu bu haftada yaklaşık 15 milimetre. İlk vücut hareketleri de geçen haftanın ortasına doğru başladı. Hatta bebeğiniz kollarını dirseklerinden bükebiliyor. Gelecek hafta diz eklemi, el ve ayak bilekleri de hareketine başlayacak. Ancak bu hareketleri siz 20. hafta civarında arasında hissedeceksiniz. Bebeğinizin dil ve dudaklarının oluşumu bu haftanın sonunda tamamlanacak. Diş ve damak yapısı da bu haftanın sonunda oluşmaya başlıyor. Lens (mercek), bağırsaklar, pankreas ve bronşlar da yavaş yavaş belirgin hale gelmeye başladı. Akciğerler bu hafta içinde gelişimini hızlandıracak, ancak bu yapıların tamamlanması 34. haftanın sonlarını bulacak. Bebeğinizin iskelet dokusu taslak olarak çoktan hazır bile. Kıkırdak şeklinde olan bu kemik taslakları gelecek haftalardan itibaren kemikleşmeye başlayacak. El ve ayak parmaklarının oluşumu tamamlanmak üzere. Bebeğiniz bu hafta içinde geçen haftaki büyüklüğünün iki katına ulaşmış olup, yaklaşık 2 gram ağırlığında.